چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ - ۱۴:۴۳
فاطمیه برای فهم شرایط امروز جامعه اسلامی درس‌های مهمی دارد

حوزه/ حجت‌الاسلام سبحانی‌صدر با اشاره به شباهت‌هایی میان شرایط جامعه اسلامی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) و تحولات امروز، گفت: حوادث ماه‌های اخیر فرصتی فراهم کرده است تا با نگاهی عمیق‌تر، درس‌های واقعه فاطمیه، به‌ویژه در موضوع ولایت و جانشینی، را بازخوانی کنیم و پیام‌های آن را برای شرایط کنونی جامعه دریابیم.

حجت‌الاسلام حمید سبحانی‌صدر در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران با اشاره به سخنان رهبر شهید انقلاب در ۲۸ بهمن‌ماه اظهار کرد: ایشان در آن سخنرانی تأکید کردند که ملت ایران درس‌های اسلامی و شیعی خود را به‌خوبی می‌داند و می‌داند در موقعیت‌های حساس چه باید بکند. ما معمولاً درس‌های فراوانی از واقعه کربلا، قیام امام حسین(ع)، دوران حکومت امیرالمؤمنین علی(ع) و صلح امام حسن مجتبی(ع) گرفته‌ایم؛ اما به نظر می‌رسد بهره‌گیری از حوادث فاطمیه و تطبیق درس‌های آن با شرایط امروز، به تأمل بیشتری نیاز دارد.

وی ادامه داد: موضوع حمایت از ولایت از جمله درس‌های روشن حوادث فاطمیه است، اما آنچه در ماه‌های اخیر و از اسفندماه سال گذشته تجربه کرده‌ایم، به ما کمک کرده است تا این حوادث را از زاویه‌ای متفاوت ببینیم. پیش از این، معمولاً حوادث تاریخ اسلام را با شرایط روز تطبیق می‌دادیم؛ اما اکنون احساس می‌کنیم تحولات امروز نیز به ما در فهم بهتر حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) کمک می‌کند.

این کارشناس دینی با اشاره به برنامه‌های چهار شب پیش‌رو در ایام فاطمیه افزود: امیدوارم با عنایت خداوند متعال و حضرت زهرا(س)، بتوانیم این رفت‌وبرگشت میان حوادث تاریخی و شرایط امروز را ادامه دهیم؛ زیرا معتقدم اتفاقی که در آن مقطع تاریخی رخ داد، امروز نیز از برخی جهات مشابهت‌هایی برای ما قابل مشاهده دارد.

وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از یکسان‌انگاری حوادث تاریخی و معاصر تصریح کرد: قصد نداریم مقام معصوم و غیرمعصوم را با یکدیگر مقایسه کنیم یا رحلت و شهادت پیامبر اکرم(ص) را ـ با توجه به نقل‌های مختلف تاریخی درباره آن ـ با شهادت رهبر انقلاب یکسان بدانیم؛ اما می‌توان از یک وجه شباهت سخن گفت و آن، مواجهه جامعه اسلامی با فقدان ولی و حاکم خود است.

حجت الاسلام سبحانی‌صدر بیان کرد: پس از شهادت رهبر معظم انقلاب، جامعه اسلامی با مسئله فقدان رهبر و موضوع جانشینی مواجه شد. در چنین شرایطی، این پرسش مطرح است که جامعه چه رفتاری از خود نشان می‌دهد و از نظر روحی و اجتماعی چگونه با این فقدان روبه‌رو می‌شود. پس از شهادت رهبر معظم انقلاب نیز در فاصله زمانی حدود ۱۰ روز، دوره‌ای بسیار حساس و دشوار سپری شد تا رهبر جدید انتخاب شود.

وی با اشاره به تفاوت سازوکار جانشینی در صدر اسلام و جمهوری اسلامی گفت: پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، مسئله جانشینی در شرایطی مطرح شد که خداوند جانشین پیامبر را تعیین کرده بود و جامعه باید با او بیعت می‌کرد. بنابراین، با وجود تفاوت‌های موجود، می‌توان از یک بحران و مقطع حساس در مسئله جانشینی سخن گفت.

این کارشناس دینی با اشاره به تهدیدهای دشمن علیه نظام اسلامی اظهار کرد: در شرایط کنونی، طرف مقابل اساساً در پی از بین بردن حکومت اسلامی بود؛ اما هنگامی که به هدف اصلی خود نرسید، تلاش کرد از مسیرهای دیگری بر روند جانشینی و فضای سیاسی کشور تأثیر بگذارد و دست‌کم بحرانی ایجاد کند یا شرایط را به سمتی ببرد که به خواسته‌های آمریکا نزدیک‌تر باشد. این مسائل از جمله چالش‌هایی است که جامعه پس از فقدان رهبر با آن روبه‌رو می‌شود.

حجت الاسلام سبحانی‌صدر در ادامه، یکی از تفاوت‌های مهم جامعه پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) با شرایط امروز را واکنش جامعه به فقدان رهبر دانست و گفت: جامعه اسلامی پس از رحلت پیامبر(ص) دچار نوعی بهت و شوک شد. این مسئله جای تأمل دارد که جامعه‌ای که تنها حدود ۷۰ روز پیش از آن، در واقعه غدیر با مسئله ولایت و جانشینی امیرالمؤمنین علی(ع) روبه‌رو شده و تکلیف برایش روشن شده بود، چرا پس از رحلت پیامبر(ص) دچار حیرت و توقف شد.

وی با اشاره به برخی تحلیل‌ها درباره چرایی حضور نیافتن امیرالمؤمنین علی(ع) در ماجرای سقیفه اظهار کرد: یکی از نکاتی که در این زمینه مطرح می‌شود، این است که اساس شکل‌گیری سقیفه با روح حاکم بر دین و مسیری که پیامبر اکرم(ص) برای جامعه اسلامی ترسیم کرده بود، سازگار نبود؛ از این رو، امیرالمؤمنین علی(ع) نمی‌توانستند روندی را که بر مبنای ملاحظات قبیله‌ای شکل گرفته بود، تأیید کنند. از سوی دیگر، برخی نیز معتقدند مسئله ولایت برای امیرالمؤمنین علی(ع) روشن بود و ایشان ضرورتی نمی‌دیدند در روندی که مبنای درستی نداشت، حضور پیدا کنند؛ به‌ویژه آنکه در آن مقطع، مشغول امور مربوط به تجهیز و تدفین پیامبر اکرم(ص) بودند.

این کارشناس دینی با بیان اینکه جامعه پس از رحلت پیامبر(ص) به‌جای واکنش به‌موقع، دچار نوعی سکون و بهت شد، به مقایسه این وضعیت با حوادث پس از شهادت مسلم بن عقیل(ع) در کوفه پرداخت و گفت: اگر به سال ۱۴۰۴ بازگردیم، می‌توان نمونه‌ای از این وضعیت را در جامعه کوفه مشاهده کرد؛ شهری که مسلم بن عقیل(ع) در آن به شهادت رسید. انتظار می‌رفت مردم کوفه پس از این حادثه ایستادگی کنند، پرچم را حفظ کنند و شرایط را تا رسیدن امام حسین(ع) نگه دارند؛ اما جامعه کوفه نیز دچار شوک و بهت شد و نتوانست آن‌گونه که انتظار می‌رفت، در صحنه باقی بماند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha